Melâike Bir Ümmettir; Şerîat‑ı Fıtriye ile Memurdur
Şerîat‑ı İlâhî ikidir, hem iki sıfattan gelmiş, iki insan muhâtab, hem de mükellef olmuş: Sıfat-ı irâdeden gelen şer'-i tekvînî,
989
insan‑ı ekber olan âlemin ahvâlini, hem de harekâtını – ki ihtiyarî değil – tanzim eden Şer'dir. O Meşîet-i Rabbânî
yanlış bir ıstılahla tabiat da denilir. Sıfat‑ı kelâmından gelen şerîat ise, âlem-i asğar olan insanın ef'âlini
–ki ihtiyarî olmuş– tanzim eden Şer'dir. İki Şer' bir yerde bazen eder ictimâ'. Melâike‑i İlâhî, bir ümmet-i azîme, hem bir Cünd-ü Sübhânî.
Birinci Şer'a olmuş hamele‑i mümtesil, amele-i mümessil. Hem onlardan bir kısmı ibâd-ı müsebbihtir, bir kısmı da müstağrak, Arş’ın mukarrebîni.